Thực hiện các chế độ cho lao động nữ vẫn còn nhiều bất cập
Ban Nữ công Tổng LĐLĐVN vừa tổ chức một đợt khảo sát về thực hiện chính sách đối với LĐ nữ với quy mô lớn. Địa bàn khảo sát gồm 10 tỉnh ở cả ba miền Bắc - Trung - Nam, với 34 DN, phần lớn là DN có sử dụng đông LĐ nữ (từ 70% trở lên trong tổng số LĐ).
Các nghề tập trung chủ yếu chủ yếu: Dệt may, da giày, chế biến thuỷ sản, sản xuất vật liệu xây dựng... Cùng với việc khảo sát là xây dựng 1.500 phiếu tham khảo ý kiến của người sử dụng LĐ, NLĐ và CBCĐ.
Một trong những nội dung của chương trình này là quan tâm tới việc thực hiện chế độ thai sản và liên quan tới chăm sóc sức khoẻ của LĐ nữ.
Qua số liệu tổng hợp cho thấy 77,6% LĐ nữ được khám sức khoẻ định kỳ; 45,8% được khám phụ khoa; 80% DN có phòng y tế, có tủ thuốc dự phòng thông thường. Đặc biệt DN may Thông Dụng tỉnh Bình Dương có trang bị phòng y tế khá đầy đủ tiện nghi, kể cả phòng lưu bệnh nhân. DN Green River Wood trợ cấp cho LĐ nữ nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi với mức 50.000 đồng/tháng. DN Good Top ở TP.Hồ Chí Minh trợ cấp nuôi con nhỏ mức 10.000 đồng/tháng.
Nhưng qua khảo sát cũng cho thấy nhiều bất cập với những thực trạng liên quan việc chăm lo sức khoẻ đối với LĐ nữ. Ở KCN Tân Tạo, TP.Hồ Chí Minh có DN quy định nếu muốn thôi việc để trông con nhỏ cũng phải báo trước từ 30-45 ngày, nếu không thực hiện đúng như vậy sẽ bị đuổi việc. Một số DN quy định khi đi khám thai phải làm giấy xin phép và thời gian nghỉ đi khám thai trừ vào tiền thưởng chuyên cần của NLĐ.
Theo quy định của Bộ luật Lao động thì "NLĐ trong thời gian hành kinh được nghỉ mỗi ngày 30 phút, trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc mà vẫn hưởng đủ lương".
Theo Thông tư 79/TT-BTC của Bộ Tài chính có hướng dẫn: "Trong thời gian cho con bú, nếu vì lý do khách quan nào đó mà không về cho con bú, ở lại làm việc cho DN, thì thời gian làm việc thêm (tương ứng thời gian cho con bú) được DN trả trợ cấp theo chế độ phụ cấp làm thêm giờ".
Thực tế khảo sát cho thấy 62,3% LĐ nữ trả lời là không được nghỉ thời gian vệ sinh kinh nguyệt 30 phút. Mặt khác do làm theo lương sản phẩm nên việc nghỉ cho con bú không thể hiện trong tiền lương, trên thực tế là LĐ nữ không được hưởng chế độ này theo đúng như quy định của BLLĐ. Còn theo quy định là vì lý do khách quan LĐ không nghỉ cho con bú mà làm việc thì được hưởng như phụ cấp làm thêm giờ, quy định này chỉ nằm trên văn bản, không có khả năng thực thi và không DN nào thực hiện.
Cũng qua tập hợp phiếu thăm dò, LĐ nữ cho rằng, thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản trong điều kiện bình thường như hiện nay cần điều chỉnh, vì không đủ thời gian để chăm sóc con nhỏ, cũng như đảm bảo sức khoẻ cho người mẹ. Có tới 69,5% LĐ nữ được hỏi đề nghị nâng thời gian nghỉ thai sản từ 4 tháng hiện nay lên 6 tháng.
Từ thực tế nêu trên, xin kiến nghị với Nhà nước xem xét để sửa đổi, bổ sung một số điều của BLLĐ, Luật BHXH. Cần kéo dài thời gian nghỉ thai sản của LĐ nữ khi làm việc trong điều kiện LĐ bình thường là 6 tháng.
Ngoài ra, Nhà nước cần nghiên cứu sửa đổi một số điều của Nghị định 113/CP, ngày 16.4.2004 của Chính phủ về quy định xử phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm pháp luật LĐ, bằng cách nâng hình thức xử phạt đối với những DN vi phạm chế độ, chính sách được quy định trong BLLĐ, Luật BHXH... đối với NLĐ nói chung và LĐ nữ nói riêng.
Công đoàn phối hợp với chuyên môn đồng cấp tăng cường giám sát, kiểm tra và kiến nghị với cơ quan nhà nước xử lý nghiêm các vi phạm. Đồng thời CĐ có trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật để NLĐ nâng cao hiểu biết về kiến thức pháp luật để tự bảo vệ mình. Về phía chủ DN phải có trách nhiệm chấp hành chế độ chính sách cho NLĐ, nhất là đối với LĐ nữ.
Phạm Thị Thanh Hồng - Phó Trưởng ban Nữ công Tổng LĐLĐVN